Ráidhteachas an Fheadha - 241

241 - “Ceathrar 'na rith,

Ceathrar ar crith,

Beirt a' teanamh 'n eolais, agus lóibín (?) ar deireadh.” (.i. bó bhainne 'na rith.) - Sean-Tomhas

“Ceathrar ina rith,

Ceathrar ar crith,

Beirt ag déanamh an eolais, agus lóibín (?) ar deireadh.” (.i. bó bhainne 'na rith.) - Sean-Tomhas

“Four running,

Four shaking,

Two leading the way, and 'running cows milk' at the end.” (i.e. Running cows milk.) - an Old-Riddle

Ráidhteachas an Fheadha - 242

242 – “Madadh ruadh rangáin

’Na suidhe le cois an bhancáin,

Tá dhá sgiathán deug air,

Agus chan-fheil ach’ cos amháin. (.i. an raithneach.)”

-          Sean Tomhas.

Madadh rua rungáin[i]

’Na suí le cois an bhancáin,

Tá dhá sciathán déag air,

Agus níl ach cos amháin. (.i. an raithneach.)

-          Sean Tomhas

A fox (lit. a red dog) of the river bank

Sitting beside the bank,

It has twelve arms,

And it has only one leg. (i.e a fern)

-          An old riddle

---

[i]  FGB < runga

Ráidhteachas an Fheadha - 243

243 – “Tobar fíor-uisge i lár a’ bhaile,

Ceithre glais órdha,

Agus comhrá dhruidte.” (.i. úithche bó – úth bó.)

-          Sean Tomhas

“Tobar fíor-uisce i lár an bhaile,

Ceithre glais órga,

Agus comhrá dhruidte.” (.i. úth bó.)

-          Sean Tomhas

“A source of fresh water in the centre of the home,

Four golden streams,

And a closed conversation.” (A cow’s udder / elder)

-          An old riddle

Ráidhteachas an Fheadha - 244

“Leagaim láimh ort, nó nach leagaim,

Má bhíonn tú i ndán domh, beidh tú agam.”

“Leagaim lámh ort, nó nach leagaim,

Má bhíonn tú i ndán dom, beidh tú agam.”

If I lay my hand on you or not,

If you to me are destined, I will have you.

Ráidhteachas an Fheadha - 245

(Deirtear do’n té a rachas amach ar asdar fada) :-

“Go gcuiridh Dia an t-ádh ort, a’s go sábhailidh Sé

               thú ar d’aimhleas!”

“Go gcúitighidh Dia do bheannacht!”

(Deirtear don té a rachaidh amach ar astar fada) :-

“Go gcuiridh Dia an t-ádh ort, agus go sábhála Sé

               thú ar d’aimhleas!”

“Go gcúití Dia do bheannacht!”

(Said to a person who will go on a long journey) :-

“May God grant you luck, and may He save you from harm!”

“May God reward your blessing!”

Ráidhteachas an Fheadha - 246

“Cliseadh mé go dearbhtha a’ dearcaint ar an tuile mhór ag éirghe suas orrainn gan comhartha tráighte.”

“Cliseadh mé go dearbh ag dearcadh ar an tuile mhór ag éirí suas orainn gan comhartha tráite.”

I was certainly startled watching the great flood rising on us without a sign of abating. 

Ráidhteachas an Fheadha - 247

“Tá cáil mhaith mhóineadh agam ’sa’ mbaile, farradh (besides) a bhfuil[i] amuigh d’á thriumughadh ar an bhfáslach[ii]”

“Tá cáil mhaith mhóna agam sa bhaile, farradh a bhfuil amuigh á thriomú ar an bhfáslach”

I have a good quantity of turf at home, besides that which I have out drying on the ‘floor’ of the peat-bog

---

[i] Cé go bhfuil ‘bhfuil’ scríofa anseo, ‘bhfeil’ a bhí ann go coitianta i nGaeilge Dheisceart Ard Mhacha.

[ii] Úrú atá le feiceáil go minic i ‘Ráidhteachas an Fheadha’. Is fíor go raibh úrú agus séimhiú measctha le chéile i nGaeilge Fhearnmaigh, ó dheas ón Fheadha ach tá féidearthacht ann go raibh Seán Ó hAnnáin faoi thionchar Gaeilge Chonnachta i dtaca leis an ghné seo.